Wieki średnie, inaczej określane przez dawniejszych badaczy wieki ciemne, obejmują czas między starożytnością a nowożytnością. Początkiem średniowiecza jest rok 476, kiedy Imperium Rzymskie przestało istnieć. Natomiast końcem tego okresu jest upadek Cesarstwa Bizantyjskiego w 1453 roku. To okres bardzo długi i zróżnicowany, który wpłynął bezpośrednio na kolejne wieki. Charakterystyczna dla tego okresu była dominująca rola Kościoła, co stworzyło dwie idee: uniwersalizm (duchowa jedność chrześcijan) i teocentryzm (wszystko pochodzi od Boga). Łacina obowiązywała wszystkie wykształcone środowiska. Filozofia była podporządkowana religii. Cechami tych czasów były: dogmatyzm (prawdy niepodlegające dyskusji) i scholastyka (metoda rozumowania wg książki Arystotelesa Logika). Sytuację człowieka widziano w dwu wymiarach, jako dramatyczną (augustynizm - twórcą tej idei był św. Augustyn) i harmonijną (tomizm, który wywodzi się od św. Tomasza z Akwinu). Średniowieczna poetyka dzieliła literaturę na poezję i prozę. Społeczeństwo miało charakter feudalny, oparty na hierarchii społecznej i poddaństwie.

Nazwa "średniowiecze" pochodzi z wieku XV, kiedy filologowie renesansowi zdecydowali się nazwać okres oddzielający ich epokę od czasów starożytnych. Wieki średnie uznane zostały przez renesansowych myślicieli za okres degeneracji kultury i obyczajów. Tymczasem nie wszystkie wydźwięki owej epoki miały znaczenie negatywne. Wystarczy uświadomić sobie, że średniowiecze obejmowało 1000 lat, a więc trwało od V do XV wieku. Granicą pomiędzy starożytnością, a średniowieczem jest bardzo trudna do ustalenia. Związana jest z upadkiem zachodniego cesarstwa, a zatem za najbardziej prawdopodobną uznaje się datę 476 roku, czyli detronizację Romulusa Augustulusa. Powoli zmieniała się mentalność Cesarstwa, co związane było głównie z pojawieniem się chrześcijaństwa. W roku 325 chrześcijaństwo zostało ogłoszone religią państwową i stało się jasne, że losy kultury są z nią nierozerwalnie związane. Słynny stał się ascetyzm. Z czasem historie ascetów zaczęto spisywać, a literatura ta stała się pierwszym rodzajem chrześcijańskiego piśmiennictwa. Językiem uniwersalnym była wówczas łacina. W literaturze polskiej najważniejszymi tekstami łacińskimi są "Kroniki" Galla Antonima, oraz Wincentego Kadłubka. Za pierwszy polski średniowieczny wiersz uznaje się "Bogurodzicę"